3D Baskı Sözlüğü
41+ teknik terimin net Türkçe açıklaması. Slicer, infill, FDM, SLA, STL, G-code ve daha fazlası — mühendislerimizden öğrenin.
Hızlı Erişim (A-Z)
Konuya Göre Terimler
3D Baskı Teknolojileri (6)
DLP
DLP, dijital projektör ile tüm bir katmanı tek seferde reçineye yansıtarak SLA'dan daha hızlı baskı yapan reçine 3D baskı teknolojisidir.
FDM
FDM, eritilen termoplastik filamenti nozzle'dan katman katman yığarak parça üreten en yaygın ve en ekonomik 3D baskı teknolojisidir.
LCD / MSLA
LCD/MSLA, UV ışık kaynağı ile bir LCD ekran arasında reçineyi sertleştiren; uygun maliyetli ve yüksek çözünürlüklü reçine 3D baskı teknolojisidir.
MJF
MJF, HP'nin geliştirdiği; toz yatağına lazıman ve detay ajanları püskürtüp ısıtarak çalışan, endüstriyel kalitede ve enjeksiyon kalıbına yakın mukavemetli parçalar üreten 3D baskı teknolojisidir.
SLA
SLA, UV lazer ışınıyla sıvı foto-polimer reçineyi katman katman sertleştirerek çok ince detaylı parçalar üreten 3D baskı teknolojisidir.
SLS
SLS, polyamide veya benzeri termoplastik tozu yüksek güçlü lazerle katman katman sinterleyerek (eriterek) destek yapısı gerektirmeden parça üreten endüstriyel 3D baskı teknolojisidir.
Malzemeler (8)
ABS
ABS, yüksek darbe ve ısı direnci sunan, otomotiv ve elektronik uygulamalar için tercih edilen ancak baskısı PLA'dan zor olan mühendislik termoplastiğidir.
ASA
ASA, ABS'ye benzer özellikler sunan ama UV ışığına ve hava koşullarına çok daha dayanıklı, dış mekan uygulamaları için ideal mühendislik filamentidir.
Filament
Filament, FDM 3D yazıcılar için makaraya sarılmış, tipik olarak 1.75mm veya 2.85mm çapında termoplastik tel halindeki baskı malzemesidir.
PA / Nylon (PA12, PA6, PA-CF)
PA (Poliamid / Nylon), yüksek mukavemet, esneklik ve aşınma direnci sunan; FDM, MJF ve SLS teknolojilerinde kullanılan endüstriyel kalite mühendislik malzemesidir.
PETG
PETG, PLA'nın kolay basılabilirliği ile ABS'nin dayanıklılığını birleştiren, kimyasal direnci yüksek ve gıda temasına uygun popüler FDM filamentidir.
PLA
PLA, mısır nişastası gibi bitkisel kaynaklardan üretilen, biyobozunur, kolay basılan ve 3D baskıda en çok tercih edilen termoplastik filamenttir.
Reçine (Resin)
Reçine, SLA/DLP/MSLA 3D yazıcılarda UV ışıkla sertleştirilen sıvı foto-polimer baskı malzemesidir; standart, dayanıklı, esnek, dental ve mücevher gibi onlarca özel formülasyonu vardır.
TPU
TPU, kauçuk benzeri esneklik sunan; conta, tampon, esnek kayış ve giyilebilir uygulamalar için kullanılan elastik FDM filamentidir.
Dosya Formatları (5)
3MF
3MF, modern 3D baskı için geliştirilmiş; renk, malzeme, baskı ayarları ve çoklu nesneyi tek dosyada taşıyan açık standart formattır.
G-code
G-code, 3D yazıcının her hareketini, sıcaklığını ve hızını adım adım tanımlayan, slicer'ın STL'den ürettiği makine kontrol dosyasıdır.
OBJ
OBJ, 3D modelin yanında renk ve doku (texture) bilgisini de saklayabilen, özellikle CJP renkli baskı ve görselleştirme için tercih edilen dosya formatıdır.
STEP / STP
STEP (.step/.stp), CAD programları arasında parametrik ve geometrik olarak doğru veri transferi sağlayan ISO standardı dosya formatıdır.
STL
STL, 3D modelleri yüzey üçgenleri (mesh) olarak saklayan, 3D baskı endüstrisinin standart dosya formatıdır.
Süreçler & İşlemler (7)
Curing (Kürleme)
Curing, SLA/DLP/MSLA ile basılan reçine parçaların UV ışığı altında ek olarak sertleştirilerek nihai mekanik özelliklerine ulaştırılma işlemidir.
Infill (Dolgu)
Infill, 3D basılan parçanın iç boşluğunu dolduran kafes yapısıdır; yüzdesi parçanın mukavemetini, ağırlığını, malzeme tüketimini ve baskı süresini doğrudan belirler.
Katman Yüksekliği (Layer Height)
Katman yüksekliği, 3D yazıcının tek bir katmanda biriktirdiği malzeme kalınlığıdır ve baskı kalitesi ile süresi arasındaki en önemli ödünleşmedir.
Kimyasal Parlatma
Kimyasal parlatma, FDM ile basılan ABS/ASA parçaların aseton dumanı veya benzer çözücü ile yüzeyinin eritilerek pürüzsüz hale getirilmesidir.
Post-Processing (Baskı Sonrası İşlem)
Post-processing, baskıdan çıkan parçanın temizleme, zımparalama, boyama, kürleme veya kimyasal parlatma gibi son işlemlerle kullanıma hazır hale getirilmesidir.
Slicer (Dilimleyici)
Slicer, 3D model dosyasını (STL/3MF) alıp katmanlara böler ve yazıcının anlayacağı G-code'a dönüştüren yazılımdır.
Support (Destek)
Support, 3D baskıda havada kalan veya 45° üzeri eğimli yüzeyleri ayakta tutan, baskı sonrası temizlenen geçici malzeme yapılarıdır.
Donanım & Parçalar (4)
Extruder
Extruder, FDM yazıcıda filamenti hotend'e iten dişli mekanizmadır; doğrudan (direct) veya bowden olarak iki tipte bulunur.
Heatbed (Isıtmalı Tabla)
Heatbed, FDM yazıcının baskı tablasını ısıtarak ilk katmanın yapışmasını sağlayan ve warping'i önleyen ısıtıcı plakasıdır.
Hotend
Hotend, FDM yazıcının nozzle'ı tutan ve filamenti eritmek için 200-300°C'ye kadar ısıtan ısıtıcı bloğudur.
Nozzle
Nozzle, FDM yazıcının hotend ucundaki, eritilmiş filamenti tabla üzerine bırakan değiştirilebilir uç parçasıdır.
Tasarım & Yazılım (5)
CAD
CAD, 3D modeli matematiksel ve parametrik olarak oluşturmaya yarayan bilgisayar yazılımıdır (SolidWorks, Fusion 360, Rhino, Inventor, Catia vb.).
DFAM
DFAM, parçayı 3D baskının özelliklerinden (destek minimizasyonu, topoloji optimizasyonu, kafes yapı, fonksiyon entegrasyonu) maksimum yararlanacak şekilde tasarlama metodolojisidir.
Mesh (Ağ)
Mesh, 3D modelin yüzeyini birbirine bitişik üçgenlerden oluşan bir ağ ile temsil eden, STL ve OBJ formatlarının temelinde yatan veri yapısıdır.
Tersine Mühendislik
Tersine mühendislik, mevcut bir fiziksel parçayı 3D tarayıcı ile dijitalleştirip CAD modeline dönüştürerek yeniden üretilebilir veya geliştirilebilir hale getirme sürecidir.
Topoloji Optimizasyonu
Topoloji optimizasyonu, bir parçanın yük taşıması gereken bölgeleri korurken gereksiz malzemeyi algoritmik olarak çıkararak en hafif ve mukavim formu üreten mühendislik tekniğidir.
Genel Kavramlar (6)
Eklemeli İmalat
Eklemeli imalat, 3D baskının resmî mühendislik adıdır; parçanın katman katman 'ekleyerek' üretildiği imalat ailesini tanımlar (FDM, SLA, MJF, SLS, SLM/DMLS dahil).
Hızlı Prototipleme
Hızlı prototipleme, ürün geliştirme sürecinde fikirleri günler içinde fiziksel modele çevirerek tasarımı doğrulamayı sağlayan; çoğunlukla 3D baskı kullanılan bir mühendislik yaklaşımıdır.
İzotropik vs Anizotropik
İzotropik bir parçanın mekanik özellikleri her yönde aynıdır; anizotropik parça yöne göre farklı mukavemet sergiler — FDM anizotropik, MJF izotropiktir.
Stringing (İpliklenme)
Stringing, FDM baskıda yazıcı kafa boş alanı geçerken nozzle'dan sızan eriyik plastiğin parça üzerinde ince iplikler bırakmasıdır.
Tolerans
Tolerans, üretilen bir parçanın hedef boyuttan ne kadar sapabileceğini tanımlar; FDM ±0.3-0.5mm, SLA ±0.05-0.1mm, MJF ±0.2-0.3mm tipik değerlerdir.
Warping (Çarpılma)
Warping, FDM baskıda parçanın özellikle köşelerinin tabladan kalkıp yukarı kıvrılmasıdır; ABS/Nylon gibi yüksek büzülme oranı olan malzemelerde ısı farkından kaynaklanır.